از آنها بزرگ است . پلى دارد . آخر راه سمت چپ بعضى دهات آباد و محل زراعت هست . آبادى خانقين و حاجى قره آبادى خود خانقين « 6 » در دو طرف رودخانهء بزرگى است كه آب آن [ 163 آ ] از كردستان و زهاب مىآيد . « 7 » آبادى طرف بغدادش موسوم است به خانقين و سمت عجمش را حاجى قره نامند . بسيار جاى خوبى است . خيلى آباد [ است ] . باغات و زراعت خيلى زيادى دارد . نخيلات و مركبات و اقسام ميوه‌هاى خوب دارد . مردمش كرد ، عرب ، ترك ، يهودى ، از اكراد عجم خاصه فيلى و كلهر در آنجا بسيار ساكن‌اند . پل بسيار خوبى دارد . « 8 » در طرف حاجى قره كاروانسرايى از بناهاى محمّد على ميرزاى مرحوم پسر خاقان مرحوم است . « 9 » در طرف ديگرش كاروانسرايى از قديم بوده است . در عهد خاقان مرحوم آبادى حاجى قره در تصرف عجم بوده است . حال در دست روم است . كنار رود ، پشت كاروانسرا باغ پرنخل پرمركبات خوبى دارد . قلعه سبزى از خانقين الى قصر شيرين شش ساعت ، همهء راه كوهستان و دره ماهور [ است ] . پرسخت نيست . بعضى جاها سنگ [ و ] در ثلث اول راه چشمهء آب كوچكى است . در وسط راه [ 163 ب ] جايى است موسوم به قلعه سبزى . « 10 » نهر آبى دارد جاى بسيار مستعد خوبى است . آبادى ندارد و به‌همين جهت نبودن آبادى ، بيشتر

--> ( 6 ) . « خانقين شهر بزرگ و زيبايى است و نهرى پهن از آن عبور مىكند و باغهاى فراوان دارد » . ( سفارت كنت دوسرسى ، ص 238 ) . ( 7 ) . « همان رودخانهء زهاب قصر شيرين است كه به اينجا مىآمد » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 87 ) . ( 8 ) . « بعد از آن پلى است عالى كه دوازده چشمه دارد . مرحوم محمد على ميرزا بنا كرده است » . ( همان كتاب ، ص 87 ) . ( 9 ) . پل خانقين هم از بناهاى مرحوم محمد على ميرزاست . ( حاشيهء متن ) . ( 10 ) . ده از دهستان خالصه ، بخش مركزى شهرستان قصر شيرين ، 6 كيلومترى شمال باختر خسروى ، كنار جادهء قصر شيرين . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 5 ، ص 333 ) .